آموزش ترجمه و مفاهیم سوره نساء - استاد حمید صفار هرندی


درس 175
آیه 53 تا 57 سوره نساء
حمید صفار هرندی
--------------------------------
بسم الله الرحمن الرحيم
أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِنَ الْمُلْكِ فَإِذًا لَا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيرًا (53) أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَى مَا آَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آَتَيْنَا آَلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآَتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا (54) فَمِنْهُمْ مَنْ آَمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا (55) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآَيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا (56) وَالَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا (57)
ترجمه کلمه های آيات:
أَمْ: آيا، يا
مُلْك: فرمانروايی
إِذًا: در اين صورت، بنابراين
لَا يُؤْتُونَ: نمی دهند
نَقِير: (به اندازه) گودی پشت هسته خرما
يَحْسُدُونَ: حسد می ورزند، رشک می بَرند
آَتَاهُمُ(آتی+ هُم): داده است به آنها(داد به آنها)
آَتَيْنَا: داده ايم(داديم)
آل: خاندان، خانواده
آمَنَ: ايمان آورْدند( ايمان آورْد)
صَدَّ: روی گرداندند، مانع شدند(روی گرداند، مانع شد)
سَعِير: آتش افروخته
آيات: جمع«آية: نشانه، آيه»
سَوْفَ نُصْلي: وارد خواهيم کرد
كُلَّمَا: هرگاه، هروقت
نَضِجَتْ: بريان شود(بريان شد)، پخته شود(پخته شد)
جُلُود: جمع«جِلد: پوست»
بَدَّلْنَاهُمْ(بَدَّلْنَا+هُمْ): جايگزين می کنيم برای آنها
لِيَذُوقُوا: تا بچشند
سَنُدْخِلُ: به زودی وارد خواهيم کرد، به زودی داخل خواهيم کرد
تَجْرِي: جاری است، روان است
خَالِدِينَ: جمع«خالِد: جاودان، جاويد»
أَزْوَاج: جمع«زوج: همسر»
مُطَهَّرَة: پاک
نُدْخِلُ: وارد می کنيم، داخل می کنيم
ظِلّ: سايه
ظَليل: پايدار


آيات درس قبل و ترجمه آن:
أَمْ لَهُمْ نَصِيبٌ مِنَ الْمُلْكِ فَإِذًا لَا يُؤْتُونَ النَّاسَ نَقِيرًا (53) أَمْ يَحْسُدُونَ النَّاسَ عَلَى مَا آَتَاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ فَقَدْ آَتَيْنَا آَلَ إِبْرَاهِيمَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَآَتَيْنَاهُمْ مُلْكًا عَظِيمًا (54) فَمِنْهُمْ مَنْ آَمَنَ بِهِ وَمِنْهُمْ مَنْ صَدَّ عَنْهُ وَكَفَى بِجَهَنَّمَ سَعِيرًا (55) إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآَيَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِيهِمْ نَارًا كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَيْرَهَا لِيَذُوقُوا الْعَذَابَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَزِيزًا حَكِيمًا (56) وَالَّذِينَ آَمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا لَهُمْ فِيهَا أَزْوَاجٌ مُطَهَّرَةٌ وَنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيلًا (57) آيا برای آنها بهره ای از فرمانروايی است، پس( اگر بهره ای از فرمانروايی عالم داشته باشند) در اين صورت نمی دهند به مردم (به اندازه) گودی پشت هسته خرما را.(53) يا حسد می ورزند به مردم(پيامبر صلی الله عليه و اله) به خاطر آن که داده است به آنها خدا از فضلش، پس قطعاً داديم به خاندان ابراهيم کتاب آسمانی و حکمت را و داده ايم به آنان فرمانروايی بزرگی را.(54) پس برخی از آنها کسانی هستند که ايمان آوردند به او و برخی از آنها کسانی هستند که رويگرداندند از او و کافی است(برای آنها) جهنم که آتش افروخته است.(55) قطعاً کسانی که کفر ورزيدند به آيه های ما وارد خواهيم کرد آنها را در آتشی که هرگاه بريان شود پوست هايشان، جايگزين می کنيم برای آنها پوست هايی غير آن را تا بچشند عذاب را، قطعاً خداوند می باشد باعزت و باحکمت.(56) و کسانی که ايمان آوردند و انجام دادند کارهای شايسته را به زودی وارد خواهيم کرد آنها را در بهشت هايی که جاری است از زير آن(ها) نهرها، جاودانند در آن هميشه، برای آنان در آن همسرانی پاک است و وارد می کنيم آنان را در سايه ای پايدار.(57)
مفهوم آيات:
در بيان دو آيه قبل گفته شد كه يهوديان برای جلب رضايت مشرکان مكّه گواهى دادند كه آيين مشرکين از توحيد مسلمانان بهتر است در اين آيه و آيه بعد داوری آنان را به دو دليل بی ارزش و اعتبار می داند: نخست اين که مگر يهوديان سهمی در فرمانروايی عالم دارند که نبوت و حاکميت بر مردم را به هر کس که می خواهند بدهند؟! و اگر بهره ای در اين زمينه داشتند، کوچکترين چيزی را نيز از مردم دريغ می کردند. دوم اين که آنها با ستم بر پيامبران خود و کفران نعمت الهی، ديگر مفتخر به پيامبری از بنی اسرائيل نيستند و به پيامبر صلی الله عليه و آله به سبب لطفی که خدا به حضرتش روا داشته است رشک می برند، از اين رو با او به ستيز و دشمنی می پردازند. در آيه 55 اهل کتاب را به دو گروه تقسيم می کند؛ گروه اول کسانی که به پيامبر اکرم صلی الله عليه و آله ايمان آوردند و گروه دوم رويگردانان از آن رسول به حق خداوند. گروه دوم را با آتشی تهديد می کند که به اهل جهنم لحظه ای امان نمی دهد به گونه ای که پوست بريان شده آنها را با پوست تازه ديگری نو می کند تا بارها و بارها بلکه برای هميشه عذاب سختالهی را بچشند. آنگاه در آيه 57 به مؤمنان و شايسته کاران بشارت بهشتی را می دهد که بهره مندی اهل آن، جاودان و هميشگی است.

-----------------------------------------


درس 176
آیه 58 تا 59 سوره نساء
حمید صفار هرندی
--------------------------------
بسم الله الرحمن الرحيم
إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَى أَهْلِهَا وَإِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ أَنْ تَحْكُمُوا بِالْعَدْلِ إِنَّ اللَّهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ سَمِيعًا بَصِيرًا (58) يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآَخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا (59)
ترجمه کلمه های آيات درس:
يَأْمُرُ: امر می کند، فرمان می دهد
أَنْ تُؤَدُّوا: که بدهيد، اين که بدهيد
أَمَانَات: جمع«امانَة: امانت»
أَهْل: اهل، شايسته
حَكَمْتُمْ: داوری می کنيد(داوری کرديد)
بَيْن: ميان، بين
أَنْ تَحْكُمُوا: اين که داوری کنيد
عَدْل: دادگری، عدالت، عدل
نِعِمَّا(نِعمَ+ما): چه خوب است آنچه
يَعِظُ: پند می دهد، موعظه می کند
سَمِيع: شنوا
بَصِير: بينا
أَطِيعُوا: اطاعت کنيد
أُولِي: صاحبان
أَمْر: امر
أُولِي الْأَمْر: اولی الامر، صاحبان امر
تَنَازَعْتُمْ: نزاع داشتيد
فَرُدُّوهُ(فً+رُدُّوا+هُ): پس بازگردانيد آن را، پس ارجاع دهيد آن را
كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ: ايمان داريد(ايمان می داشتيد)
خَيْر: بهتر
أَحْسَنُ: نيکوتر، خوب تر
تَأْوِيلاً: از نظر عاقبت


درس 177
آیه 60 تا 63 سوره نساء
حمید صفار هرندی
--------------------------------

بسم الله الرحمن الرحيم
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آَمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا (60) وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُودًا (61) فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَاءُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا (62) أُولَئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغًا (63)
ترجمه کلمه های آيات درس:
لَمْ تَرَ: ننگريستی، نديدی
يَزْعُمُونَ: می پندارند، گمان می کنند
أُنْزِلَ: نازل شده است(نازل شد)، فروفرستاده شده است(فروفرستاده شد)
يُرِيدُونَ: می خواهند، اراده می کنند
أَنْ يَتَحَاكَمُوا: که به داوری بَرَند
أُمِرُوا: امر شده اند، فرمان يافته اند، فرمان داده شده اند
أَنْ يَكْفُرُوا: که کفر بورزند، که کافر شوند
يُرِيدُ: می خواهد، اراده می کند
أَنْ يُضِلَّ: که گمراه کند، اين که گمراه کند
ضَلَال: گمراهی
بَعِيد: دور
قِيلَ: گفته شود(گفته شد)
تَعَالَوْا: بياييد
أَنْزَلَ: نازل کرده است(نازل کرد)، فروفرستاده است(فروفرستاد)
رَأَيْتَ: می بينی(ديدی)
مُنَافِقِينَ: جمع«مُنافِق: منافق، دورو»
يَصُدُّونَ: اعراض می کنند، روی می گردانند
صُدُود: اعراض کردن، روی گرداندن
كَيْفَ: چگونه
أَصَابَتْ: برسد(رسيد)
مُصِيبَة: مصيبت
قَدَّمَتْ: پيش فرستاده است(پيش فرستاد)
أَيْدِيهِمْ(أَيْدِي+هِمْ): دستان آنها، دستانشان
جَاءُوكَ(جَاءُوا+ كَ): می آيند به سوی تو
يَحْلِفُونَ: سوگند می خورند، قسم می خورند
إِنْ أَرَدْنَا(إِنْ+ أَرَدْنَا): نمی خواهيم(نمی خواستيم)
إِحْسَان: نيکی کردن، احسان
تَوْفِيق: ايجاد سازگاری

أُولَئِكَ: آنان
يَعْلَمُ: می داند
أَعْرِضْ: روی بگردان، اعراض کن
عِظْ: پند بده، موعظه کن
قُلْ: بگو
قَوْل: سخن، گفتار
بَلِيغ: رسا
نکات مناسب برای ترجمه آيه‎های درس:
1. «و قد اُمروا»؛ «و» حاليه و به معنای «در حالی که، حال آن که» می باشد: در حالی که امر شده اند.
2. «فکيف»: پس چگونه است؟
3. «بما»؛ «ب» سببيه و به معنای «به سبب» می باشد.
4. «ان أردنا»؛ «اِن» نافيه است يعنی فعل را منفی می کند: نخواستیم ، نمی خواستيم.

-------------------------


آيات درس قبل و ترجمه آن:
أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آَمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَتَحَاكَمُوا إِلَى الطَّاغُوتِ وَقَدْ أُمِرُوا أَنْ يَكْفُرُوا بِهِ وَيُرِيدُ الشَّيْطَانُ أَنْ يُضِلَّهُمْ ضَلَالًا بَعِيدًا (60) وَإِذَا قِيلَ لَهُمْ تَعَالَوْا إِلَى مَا أَنْزَلَ اللَّهُ وَإِلَى الرَّسُولِ رَأَيْتَ الْمُنَافِقِينَ يَصُدُّونَ عَنْكَ صُدُودًا (61) فَكَيْفَ إِذَا أَصَابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ بِمَا قَدَّمَتْ أَيْدِيهِمْ ثُمَّ جَاءُوكَ يَحْلِفُونَ بِاللَّهِ إِنْ أَرَدْنَا إِلَّا إِحْسَانًا وَتَوْفِيقًا (62) أُولَئِكَ الَّذِينَ يَعْلَمُ اللَّهُ مَا فِي قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَهُمْ فِي أَنْفُسِهِمْ قَوْلًا بَلِيغًا (63) آيا ننگريستی به کسانی که می پندارند که آنها ايمان آوردند به آنچه نازل شده است به تو و آنچه نازل شده است پيش از تو، (با اين حال) می خواهند که به داوری بَرَند(دعوايشان را) به سوی طغيانگران در حالی که فرمان داده شده اند که کفر بورزند به آن(طغيانگران) و می خواهد شيطان که گمراه کند آنها را گمراهی دوری.(60) و هنگامی که گفته شود به آنها: بياييد به سوی آنچه نازل کرده است خدا و به سوی پيامبر، می بينی منافقان را که روی می گردانند از تو روی گرداندنی.(61) پس چگونه است هنگامی که برسد به آنها مصيبتی به سبب آنچه پيش فرستاد دستانشان(انجام دادند) سپس می آيند به سوی تو، سوگند می خورند به خدا که: نخواستيم جز نيکی کردن و ايجاد سازگاری.(62) آنان کسانی هستند که می داند خدا آنچه را که در دل هايشان است پس اعراض کن از(مجازات) آنها و پند ده آنها را و بگو به آنها سخنی رسا(و مؤثر) در جان هايشان.(63)

مفهوم آیات درس قبل
شأن نزول آيه 60 به نقل از تفسير نمونه: يكى از يهوديان مدينه با يكى از مسلمانان منافق اختلافى داشت، و هر يک برای داوری جهت حل اختلافشان کسی را برگزيدند؛ مرد يهودى که به عدالت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اطمينان داشت گفت: من به داورى پيامبر شما راضيم، ولى مرد منافق يكى از بزرگان يهود به نام «كعب بن اشرف» را انتخاب كرد و با داورى پيامبر اسلام صلّى اللّه عليه و آله مخالفت كرد. آيه شريفه نازل شد و او و افرادى همچون وی را شديدا سرزنش كرد. در اين آيه قبول مرجعيت طغيانگران را در امور اجتماعی و قضايی و سياسی مردود می شمارد و فرمان به مخالفت نسبت به آن صادر کرده است و مراجعه به طاغوت ها را گرفتاری در دام شيطان می شمارد. آنگاه در آيه 61 واکنش منافقان در برابر دعوت آنان به سوی آموزه های وحی و شخص پيامبر را، رويگردانی و اعراض آنان معرفی می کند. آنگاه می فرمايد: شما که از اين پيامبر روی می گردانيد، پس چرا هنگامی که در اثر اقدامات نادرست خويش دچار مصيبت و ناگواری می شويد به سراغ او می آييد و سوگند ياد می کنيد که قصد بدی از مراجعه به طاغوت نداشته ايد بلکه می خواسته ايد اختلافات را اصلاح کنيد؟! در آيه 63 خطاب به پيامبر می فرمايد: ای پيامبر، خدا از آنچه در دل اين بيماردلان می گذرد آگاه است، آنها را پند و اندرز ده و با آنان آنگونه سخن بگو که در جانشان تأثير گذارد.

---------------------------------

 

درس 178
آیه 64 تا 70 سوره نساء
حمید صفار هرندی
--------------------------------
بسم الله الرحمن الرحيم
وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا (64) فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا (65) وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا (66) وَإِذًا لَآَتَيْنَاهُمْ مِنْ لَدُنَّا أَجْرًا عَظِيمًا (67) وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا (68) وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا (69) ذَلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ عَلِيمًا (70)
ترجمه کلمه های آيات درس:
مَا أَرْسَلْنَا: نفرستاديم
لِيُطَاعَ: برای اين که اطاعت شود، تا اطاعت شود
إِذْن: اجازه
إِذْ: هنگامی که
ظَلَمُوا: ستم کردند، ظلم کردند
جَاءُوكَ: می آمدند به سوی تو(آمدند به سوی تو)
اسْتَغْفَرُوا: آمرزش می خواستند، استغفار می کردند، طلب مغفرت می کردند(آمرزش خواستند، استغفار

کردند، طلب مغفرت کردند)
اسْتَغْفَرَ: آمرزش می خواست، استغفار می کرد، طلب مغفرت می کرد(آمرزش خواست، استغفار کرد، طلب مغفرت کرد)
لَوَجَدُوا: حتماً می يافتند(حتماً يافتند)
تَوَّاب: بسيار توبه پذير
لا وَرَبِّكَ: سوگند به پروردگارت، قسم به پروردگارت
حَتَّى يُحَكِّمُوكَ: تا به داوری بگيرند تو را، تا داور کنند تو را
شَجَرَ: اختلاف می افتد(اختلاف افتاد)
لا يَجِدُوا: نيابند(نمی يابند)
حَرَج: سختی، سنگينی
قَضَيْتَ: داوری کردی، قضاوت کردی
يُسَلِّمُوا: تسليم شوند
تَسْلِيم: تسليم شدن
أَنَّا: که ما، اين که ما
كَتَبْنَا: مقرر می کرديم(مقرر کرديم)، می نوشتيم(نوشتيم)
أَنِ اقْتُلُوا: اين که بکُشيد
اُخْرُجُوا: بيرون رويد، خارج شويد
دِيَار: جمع«دار: خانه»
مَا فَعَلُوا: انجام نمی دادند(انجام ندادند)
يُوعَظُونَ: پند داده می شوند
أَشَدّ: شديدتر، سخت تر
تَثْبِيت: ثبات قدم
أشدّ تثبيتاً: برای ثبات قدم مؤثرتر
إِذًا: در اين صورت، بنابر اين
لَآتَيْنَاهُمْ: حتماً می داديم به آنها
لَدُنَّا: نزدمان، نزد خودمان
أَجْر: مزد، پاداش، اجر
لَهَدَيْنَاهُمْ: حتماً هدايت می کرديم آنها را
مَنْ يُطِع: هر کس اطاعت کند
أَنْعَمَ: نعمت داد
نَبِيِّينَ: جمع«نَبيّ: پيامبر»
صِدِّيقِينَ: جمع«صِدِّيق: بسيار راستگو»
شُهَدَاء: جمع«شَهيد: گواه، شهيد، شاهد»
صالِحِينَ: جمع«صالِح: شايسته»
حَسُنَ: چه خوبند(چه خوب بود، خوب بود)
رَفِيق: همنشين، رفيق
نکات مناسب برای ترجمه آيه‎های درس:
1. «مِن رسول»؛ «من» را در اينجا«هيچ» معنا کنيد.
2. «لو انهم ...»؛ «لو» در فعل های (جاءوک، استغفروا، استغفر، لوجدوا) تأثير گذارده و همه آنها را به صورت ماضی استمراری در می آورد.
3. «لو انا کتبنا..»؛ «لو» در فعل های (کتبنا، ما فعلوا، فعلوا، لآتيناهم، لهديناهم) تأثير گذارده و همه آنها را به صورت ماضی استمراری در می آورد.
4. «و حسن اولئک رفيقا»: و آنان چه خوب همنشينانی هستند.
5. «کفی بالله عليما»؛ «ب» در «بالله» ترجمه نمی شود: کافی است خدا که داناست.

................................

بسم الله الرحمن الرحيم
آيات درس قبل و ترجمه آن:
وَمَا أَرْسَلْنَا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطَاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ وَلَوْ أَنَّهُمْ إِذْ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ جَاءُوكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللَّهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُولُ لَوَجَدُوا اللَّهَ تَوَّابًا رَحِيمًا (64) فَلا وَرَبِّكَ لا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا (65) وَلَوْ أَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ أَنِ اقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ أَوِ اخْرُجُوا مِنْ دِيَارِكُمْ مَا فَعَلُوهُ إِلَّا قَلِيلٌ مِنْهُمْ وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُوا مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَهُمْ وَأَشَدَّ تَثْبِيتًا (66) وَإِذًا لَآَتَيْنَاهُمْ مِنْ لَدُنَّا أَجْرًا عَظِيمًا (67) وَلَهَدَيْنَاهُمْ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا (68) وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا (69) ذَلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ عَلِيمًا (70) و نفرستاديم هيچ پيامبری را مگر برای اين که اطاعت شود به اجازه خدا. و اگر که آنان هنگامی که ستم کردند می آمدند به سوی تو پس آمرزش می خواستند از خدا و آمرزش می خواست برای آنها پيامبر، حتماً می يافتند خدا را بسيار توبه پذير و مهربان.(64) پس سوگند به پروردگارت که ايمان نمی آورند تا اين که به داوری بگيرند تو را در آنچه اختلاف افتاد/اختلاف می افتد بين آنها، سپس نيابند در خودشان سنگينی ای از آنچه داوری کردی و تسليم شوند تسليم شدنی.(65) و اگر که ما مقرّر می کرديم بر آنها که بکشيد خودتان(يکديگر) را يا بيرون رويد از خانه هايتان/سرزمينتان، انجام نمی دادند آن را مگر اندکی از آنها و اگر که آنان انجام می دادند آنچه را که پند داده می شوند به آن، حتماً بود بهتر برای آنها و برای ثبات قدم مؤثرتر.(66) و در اين صورت حتماً می داديم به آنها از نزدمان/نزد خودمان پاداشی بزرگ.(67) و حتماً هدايت می کرديم آنان را به راهی مستقيم.(68) و هر کس اطاعت کند خدا و پيامبر را پس آنان با کسانی هستند که نعمت داده است خدا بر آنها (که عبارتند) از پيامبران و بسيار راستگويان و شهيدان و شايستگان، و آنان چه خوب همنشينانی هستند!(69) اين فضل از سوی خداست و کافی است خدا که داناست.(70)
مفهوم آيات:
پس از آن که در آيات گذشته رجوع به حاکمان طغيانگر را در دعاوی مورد نهی قرار داد، در آيه 64 می فرمايد: محل رجوع مردم در همه امور زندگی و از جمله به هنگام اختلاف با يکديگر پيامبر است و اطاعت از او خواسته خداوند است. حال اگر کسی بر خود ستم کرد و به بيراهه رفت، از جمله با مراجعه به طاغوت بر گره های مشکلات افزود، می تواند نزد رسول خدا بيايد و از گناه خود طلب آمرزش کند و پيامبر را در آمرزش خواهی از درگاه خداوند به ياری بطلبد، خدا از خطا و گناهش در می گذرد و به او با رحمتش نظر خواهد کرد.
شأن نزول آيه 65: «زبير بن عوام با يكى از انصار (مسلمانان مدينه) بر سر آبيارى نخلستانهاى خود كه در كنار هم قرار داشتند، اختلافى پيدا كرد، پيامبر صلّى اللّه عليه و آله را ميان خود داور نمودند، پيامبر نيز در ميان آنها داورى كرد.
ولی مرد انصارى ، از قضاوت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله با تعبيری ناشايست اظهار نارضايتی کرد و گفت: به سود عمه زاده ات زبير داوری کردی! پيامبر صلّى اللّه عليه و آله آنچنان دلگير شد که رنگ رخسارش دگرگون گرديد، در اين زمان آيه 65 نازل شد. در اين آيه هم به داوری گرفتن پيامبر در اختلافات و هم تسليم شدن در برابر قضاوت آن حضرت را شرط ايمان می شمارد و برنتافتن رأی داورانه پيامبر را بی ايمانی می داند.
آنگاه در آيه 66 می فرمايد: شما در يک داوری ساده هنگامی که نظر پيامبر برايتان خوشايند نيست اينگونه برآشفته می شويد، اگر مانند امم گذشته از شما خواسته هايی سخت مانند دستور ترک خانه و کاشانه و سرزمين يا کشتن يکديگر را مطرح می کرديم قطعاً جز عده ای اندک، به اين فرمان لبيک نمی گفتيد! سپس می فرمايد: اگر به فرمان پيامبران خود گردن می نهادند، برای خودشان بهتر بود و مايه ثبات قدمشان می شد.
در آيات 67 و 68 به افرادی که از فرمان خداوند اطاعت می کنند، وعده اجر عظيم و هدايت به صراط مستقيم می دهد. در آيه 69 برای اطاعت کنندگان از خدا و رسول، وعده همنشينی با پيامبران و راستگويان و شهدا را می دهد. و سرانجام در آيه 70 اين پاداش را فزون بخشی و فضل خداوند می شمارد.

-------------------------------------


درس 179
آیه 71 تا 74 سوره نساء
حمید صفار هرندی
--------------------------------
بسم الله الرحمن الرحيم
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوا ثُبَاتٍ أَوِ انْفِرُوا جَمِيعًا (71) وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا (72) وَلَئِنْ أَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا (73) فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآَخِرَةِ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا (74)
ترجمه کلمه های آيات درس:
خُذُوا: بگيريد، برگيريد
حِذْر: آمادگی
انْفِرُوا: بيرون رويد، روانه شويد
ثُبَات: جمع«ثُبَة: گروه، دسته»
جَمِيعًا: همگی
يُبَطِّئَنَّ: حتماً درنگ می کند
أَصَابَتْ: برسد(رسيد)
أَنْعَمَ: نعمت داده است(نعمت داد)
عَلَيَّ(علی+ی): بر من
إِذْ: که
لَمْ أَكُنْ: نبودم
شَهِيد: شاهد، حاضر
لَئِنْ(لَ+اِن): قطعاً اگر
أَصَابَ: برسد(رسيد)
يَقُولَنَّ: حتماً می گويد
كَأَنْ: گويی، گويا
لَمْ تَكُنْ: نبوده است
مَوَدَّة: دوستی
يَا لَيْتَنِي: ای کاش من
كُنْتُ: بودم
أَفُوزَ: رستگار می شدم(رستگار می شوم)
فَوْز: رستگاری
فَلْيُقَاتِلْ(فَ+لِيُقاتِل): پس بايد بجنگند(پس بايد بجنگد)
يَشْرُونَ: می فروشند
الْحَيَاةَ الدُّنْيَا: زندگی دنيا
مَن يُقَاتِلْ: هر کس بجنگد
فَيُقْتَلْ(فَ+يُقتَل): پس کشته شود
يَغْلِبْ: پيروز شود
سَوْفَ نُؤْتِي: خواهيم داد
نکات مناسب برای ترجمه آيه‎های درس:
1. «ثُبات» را «گروه گروه، دسته دسته» معنا کنيد.
2. «شهيداً»؛ اين کلمه در آيه 72 به معنای حاضر و ناظر، شاهد می باشد.
3. «فَليُقاتِل»؛ ترکيبی از «فَ» و «لِيُقاتِل» است که لام اول فعل «لِيُقاتِل» به سبب واقع شدن پس از «فَ» ساکن شده است.
4. «يَشرون الحياة الدنيا بالآخرة»؛ «ب» در «بالآخرة» باء مقابله و معنای آن « در مقابل، در برابر، در ازای» می باشد: می فروشند زندگی دنيا را در مقابل آخرت

..............................

بسم الله الرحمن الرحيم
آيات درس قبل و ترجمه آن:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوا ثُبَاتٍ أَوِ انْفِرُوا جَمِيعًا (71) وَإِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ فَإِنْ أَصَابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قَالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيدًا (72) وَلَئِنْ أَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزًا عَظِيمًا (73) فَلْيُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ الَّذِينَ يَشْرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا بِالْآَخِرَةِ وَمَنْ يُقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلْ أَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيهِ أَجْرًا عَظِيمًا (74) ای کسانی ايمان آورده ايد، برگيريد آمادگی‎تان، پس بيرون رويد گروه گروه يا بيرون رويد همگی.(71) و قطعاً از شما کسی است که حتماً درنگ می کند، پس اگر برسد به شما مصيبتی می گويد قطعاً نعمت داده است خدا بر من که نبودم با آنها حاضر.(72) و اگر برسد به شما فضلی از سوی خدا حتماً می گويد: -گويی نبوده است ميان شما و ميان او دوستی يی- ای کاش من بودم با آنها پس رستگار می شدم رستگاری بزرگی.(73) پس بايد بجنگند در راه خدا کسانی که می فروشند زندگی دنيا را در مقابل آخرت، و هر کس بجنگد در راه خدا پس کشته شود يا پيروز شود پس خواهيم داد به او پاداشی بزرگ.(74)
مفهوم آيات:
در آيه 71 همگان را به آمادگی جهت مقابله با دشمن فرا می خواند سپس در آيه 72 از گروهی سخن به ميان می آيد که ادعای مسلمانی دارند ولی از حضور در ميدان نبرد سر باز می زنند و نسبت به وظيفه الهی جهاد، کوتاهی و سستی می ورزند. اگر در ميادين جهاد آسيبی به مجاهدان برسد اظهار خشنودی می کنند که در آن صحنه نبوده اند و جان خويش را از آسيب ها و رنج ها در امان داشته اند و اگر نبرد مسلمانان غنيمتی و کاميابی و ظفر در پی داشته باشد، با لحنی حسرت آلود، فريبکارانه آرزوی همراهی با رزمندگان را می کنند و خود را هم جبهه مؤمنان نشان می دهند، گويی هرگز رابطه ای مودتی ميان آنان و رزمندگان نبوده است و از اين نبرد خبر نداشته اند و از جهاد با دشمن جا مانده اند! خداوند در آيه 74 مؤمنان را که زندگی دنيا را در مقابل زندگی جاودانه و ارزشمند آخرت سودا کرده و سخاوتمندانه از آن می گذرند، به نبرد با دشمنان تشويق می کند و به مجاهدان شهيد و نيز رزمندگان پيروز، وعده اجر بزرگ می دهد..

---------------------------

درس 180
آیه 75 و 76 سوره نساء
حمید صفار هرندی
،،،،،،،،،-،،،،،،،،،،-،،،،،،،،،،-،،،،،،،،،،،،
بسم الله الرحمن الرحيم
وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَل لَنَا مِنْ لَدُنْكَ وَلِيًّا وَاجْعَل لَنَا مِنْ لَدُنْكَ نَصِيرًا (75) الَّذِينَ آَمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ الطَّاغُوتِ فَقَاتِلُوا أَوْلِيَاءَ الشَّيْطَانِ إِنَّ كَيْدَ الشَّيْطَانِ كَانَ ضَعِيفًا (76)
ترجمه کلمه های آيات درس:
مَا لَكُمْ: چه(پيش آمده است) برای شما
لَا تُقَاتِلُونَ: نمی جنگيد، نبرد نمی کنيد، نمی رزميد
مُسْتَضْعَفِينَ: جمع«مستضعف: ضعيف شمرده شده»
وِلْدَان: جمع«وَلَد: کودک، پسر، فرزند»
رَبَّنَا: (ای) پروردگارِ ما
أَخْرِجْنَا: خارج کن ما را، بيرون آور ما را
هَذِهِ: اين
قَرْيَة: آبادی، شهر، قريه
ظالِم: ستمگر، ستمکار، ظالم
أَهْلُهَا: اهل آن
الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا: شهری که ستمگرند اهل آن
اجْعَل: قرار بده
لَدُنْكَ: نزد (خود)ت، نزدت
وَلِيّ: سرپرست
يُقَاتِلُونَ: می جنگند، می رزمند، نبرد می کنند
فَقَاتِلُوا: بجنگيد، برزميد، نبرد کنيد
أَوْلِيَاء: جمع«وليّ: وابسته، سرپرست، دوست»
كَيْد: نيرنگ، حيله
نکات مناسب برای ترجمه آيه‎های درس:
1. «ما لکم»؛ «ما» استفهامی يعنی پرسشی و به معنای «چه؟/ چه چيز؟» می باشد. معنای ترکيب«مالکم»: چه پيش آمده است برای شما/ چه شده است شما را .
2. «فقاتلوا اولياء الشيطان»: بکشيد وابستگان شيطان را/بکشيد دوستان شيطان را.
3. «کان ضعيفاً»: می باشد ضعيف/ هست ضعيف.

---------------------------


بسم الله الرحمن الرحیم
قابل توجه اعضای محترم کانال نور مبین
ضمن تبریک سالروز پیوند آسمانی شجر طوبای ولایت و امامت امیرالمؤمنین و کوثر زلال عصمت و طهارت فاطمه زهراء سلام الله علیهما
مسابقه قرآنی شماره 37 نور مبین از درس 175 تا درس 180 از آیه 53 تا 76 سوره نساء بر گزار می شود
............................................
سوالات مسابقه در پیام رسان های سروش ، ایتا ، و پایگاه (سایت) تخصصّی ترجمه و مفاهیم قرآن کریم بارگذاری شده است.
—------------------------------
مهلت شرکت در مسابقه تا 30 مرداد ماه و قرعه کشی و اعلام نتایج روز بعد روز عید سعید قربان انجام می شود و اسامی برندگان در پیام رسان های ذکر شده برای اطلاع شرکت کنندگان عزیز اعلان خواهد شد.
----------------------------------
شرکت کنندگان عزیز پاسخ صحیح مسابقه را در قالب یک عدد 7 رقمی همراه با نام و فامیل و نام استان و یا شهرستان خود به شماره های 100040041213 و 50005151414243 پیامک کنید.

تذکر:
1- شرکت کنندگانی که اطلاعات فوق الذکر را ارسال نکنند از شرکت در قرعه کشی محروم خواهند شد.
2- به 6 نفر از شرکت کنندگان که پاسخ صحیح را ارسال کنند به قید قرعه مبلغ 500000 ریال هدیه متبرک قرآنی اهدا می شود.
--------------------------------------------------

سؤالات مسابقه قرآنی شماره 37 نور مبین
..........................................
سوال اول- کدام گزینه ترجمه صحیح کلمات زیر است؟
صُدُود، نِعِمَّا، ظَليل، سَعِير، قَضَيْتَ، بَلِيغ
1- سد کردن، چه خوب است آنچه، گمراهی، آتش افروخته، داوری کردن، رسا
2- بستن، چه خوب است آنچه، پايدار، آتش افروخته، قضاوت کردن، رسا
3- اعراض کردن، چه خوب است آنچه، پايدار، آتش افروخته، داوری کردی، رسا
4- اعراض کردن، نعمت ها، سایه ها، آتش افروخته، داوری کردید، رسا
.................................
سوال دوم- گزینه صحیح مفرد جمع های زیر را مشخص کنید
جُلُود- أَمَانَات - دِيَار – صِدِّيقِينَ – ثُبَات – وِلْدَان
1- جِلید، امانَة، دَیر، صِدِّيق، تثبیت، مَولَد
2- جِلد، امانَة، دار، صِدِّيق، ثُبَة، وَلَد
3- جِلد، امانَت، دور، صِدِّق، ثُبَت، وَالَد
4- جِلده، امانَة، دَیر، صِادِّق، ثاُبَت، موالید
.................................
سوال سوم: پیام آیات 58 و 59 سوره نساء ....
1- ادای امانت و قضاوت عادلانه
2- اطاعت از خدا و رسول و اولی الامر
3- حلّ اختلافات و در گیری ها با رجوع به حکم و فرمان خدا و رسول
4- همه موارد
....................................
سوال چهارم:
كَأَنْ، إِذْ، لَئِنْ، أَمْ، إِذًا، كُلَّمَا، كَيْفَ
1- گويی، که، قطعاً اگر، آیا، در اين صورت، هرگاه ، چگونه
2- گويا، هنگام، قطعاً، آيا، در اين زمان، هروقت ، چگونه
3- گويی، که، مطمئناً، آيا، در اين صورت، هرگاه ، چگونه
4- گويی، هر آینه، اگر چه ، آيا، هر زمان، هرکه ، چگونه
........................................
سوال پنجم: کدام گزینه همه افعال آن فعل امر است؟
1- أَنْعَمَ، أشدّ، أَعْرِضْ، عِظْ، قُلْ، أُنْزِلَ
2- اُخْرُجُوا، انْفِرُوا، أَعْرِضْ، عِظْ، قُلْ، خُذُوا
3- أَصَابَ، انْفِرُوا، أَعْرِضْ، فَلْيُقَاتِلْ، خُذُوا، أَنْعَمَ،
4- انْفِرُوا، أَعْرِضْ، أَفُوزَ، تَعَالَوْا، عِظْ، قُلْ
.........................................
سوال ششم:گزینه صحیح را انتخاب کنید
«اِن» در «ان أردنا» و «ب» در «بالآخرة» «يَشرون الحياة الدنيا بالآخرة»؛ و «و» «و قد اُمروا»
1- شرطیه ، باء مقابله، عطف است
2- نافیه ، باء سببیه، حاليه است
3- شرطیه ، باء استعانت، زائده است
4- نافیه ، باء مقابله، حاليه است
...........................................
سوال هفتم: منظور از اولی الامر در آیه 59 سوره نساء چه کسانی هستند
1- والیان و حاکمان
2- ائمّه و فقهای جامع الشرایط
3- سلاظین و پادشاهان
4- هر سه مورد